Aesculaap

Risico erfelijke darmkanker beter in te schatten

Eva Wielders heeft een methode ontwikkeld waarmee de effecten van kleine afwijkingen in het DNA-controlesysteem te bepalen zijn. Erfelijke afwijkingen in het ‘DNA mismatch repair’ (MMR)-systeem geven een verhoogd risico op o.a. darmkanker. Deze nieuwe methode kan de risicogroep (familie van de patiënt) identificeren waardoor belastend onderzoek van niet-dragers van het gen niet langer nodig is. Zij promoveerde hiermee op 27 juni bij VUmc.

Wielders heeft een techniek toegepast, ‘oligo targeting’, waarmee kleine foutjes in het cellulaire controlesysteem van stamcellen heel precies te bestuderen zijn. In de veranderde cellen kunnen de verschillende functies van het controlesysteem nauwkeurig bekeken worden waarmee kan worden vastgesteld of het reparatiesysteem voldoende werkt om kanker te voorkómen.

Deze methode is toegepast op kleine afwijkingen in het MMR-systeem die gevonden zijn in Nederlandse families. Twee van deze afwijkingen bleken inderdaad het MMR-systeem ernstig te verzwakken zodat in enkele families de diagnose Lynch-syndroom gesteld kon worden, dat een sterk verhoogde kans op darm- en baarmoederkanker geeft.

Promovendus: E.A.L. Wielders
Titel proefschrift: Functional analysis of MSH2/MSH6 variants: In tune or off key?
Promotor: prof.dr. H.P.J. te Riele
Proefschrift:VU-DARE

 

Bron: www.VUMC.nl

Aesculaap

Kankercellen misleiden afweersysteem door zich aan te passen

Tumoren passen zich aan de afweerreactie van het lichaam aan. Doorontwikkeling van immunotherapie biedt echter mogelijkheden om ook die aangepaste tumorcellen te elimineren.
Onderzoekers van het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) maken dit dinsdag bekend.
Het menselijk afweersysteem valt tumorcellen aan door DNA-veranderingen (een bepalend kenmerk van kanker) te herkennen.

“Bij onze patiënten onderzochten we welke DNA-veranderingen in de tumorcellen herkend worden door het afweersysteem. Ook keken we of nieuw ontstane tumoren bij dezelfde patiënt nog steeds herkend worden door het afweersysteem”, aldus onderzoeker Sjoerd van der Burg.
Van der Burg en zijn collega’s ontdekten dat tumorcellen zich aanpassen door nieuwe cellen aan te maken met veel minder of geen van de herkende DNA-veranderingen. Daardoor ‘ontsnapt’ de tumor alsnog aan het immuunsysteem. Wel kan het afweersysteem nieuwe DNA-veranderingen weer leren herkennen.

Het probleem van ontsnappende tumorcellen kan worden bestreden door immunotherapie aan te passen. Dit is een relatief nieuwe behandeling voor kanker waarbij de eigen afweer wordt gesterkt in het opsporen en vernietigen van kankercellen.

Behandeling
De bevindingen zijn van belang voor ziekenhuizen en farmaceutische bedrijven die werken aan immunotherapie. “Bij bepaalde vormen van immunotherapie gaat het om het versterken van de afweerreactie tegen van tevoren bepaalde DNA-veranderingen in de tumor”, aldus co-onderzoeker Els Verdegaal.

“Uit onze bevindingen volgt dat je die immunotherapie breed moet inzetten, dus gericht tegen zoveel mogelijk DNA-veranderingen. Bovendien zul je de behandeling zo nodig moeten wijzigen als blijkt dat de tumor zich heeft aangepast.”
De resultaten van de studie zijn gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Nature.

 

Bron: NU.nl

Aesculaap

Uitzaaiing van darmkanker succesvol behandeld met nieuwe operatietechniek

Met het bevolkingsonderzoek darmkanker dat sinds 2014 is ingevoerd, kan darmkanker in een vroeg stadium worden ontdekt en behandeld. Echter in een deel van de gevallen is de ziekte verder gevorderd, met bijvoorbeeld uitzaaiingen in de lever. Amphia heeft recent een nieuwe operatietechniek toegepast om leveruitzaaiingen succesvol te verwijderen. Het gaat om uitzaaiingen die voorheen niet via een kijkoperatie behandeld konden worden. In nauwe samenwerking tussen de leverchirurg en een longchirurg kan een leveroperatie via de borstkas dan uitkomst bieden.

Het Amphia Ziekenhuis te Breda is in Nederland expert voor de operatieve behandeling van uitzaaiingen in de lever. Patiënten uit de regio maar ook van daarbuiten worden voor deze operatie door andere ziekenhuizen naar Amphia doorverwezen. “Wij opereren uitzaaiingen van kanker in de lever al sinds enkele jaren middels een kijkoperatie ” zegt dr Paul Gobardhan, een van de leverchirurgen. “Zo’n operatie gebeurt via een aantal kleine sneetjes en heeft als voordelen dat je veel beter ziet wat je doet, de patiënt minder bloedverlies heeft en mede daardoor sneller herstelt”.Enkele weken geleden werd een darmkankerpatiënt met een uitzaaiing in de lever via een van de ziekenhuizen in de regio doorgestuurd naar Amphia. “Aan ons de vraag om te beoordelen of de uitzaaiing operatief verwijderd kon worden. Helaas kan dat bij uitzaaiingen in de lever niet altijd”, geeft Gobardhan aan. “In dit geval kon dat wel, maar vanwege de ligging hoog in de lever, leek een kijkoperatie uitgesloten”. Gelukkig kon de longchirurg uitkomst bieden. “Door de operatie via de borstkas uit te voeren kwamen we via het middenrif meteen bij de bovenkant van de lever” legt Eelco Veen, longchirurg in Amphia uit. “Deze operatie is in Nederland uniek en ook voor ons nog geen routine. Gelukkig verliep alles voorspoedig en konden we de uitzaaiing goed verwijderen.”
Door deze nieuwe techniek voor leverchirurgie aan de behandelmogelijkheden toe te voegen, kunnen de zorgprofessionals in Amphia in de nabije toekomst naar alle waarschijnlijkheid meer mensen succesvol behandelen.
Het herstel bij de 66 jarige patiënt verliep vlot en hij kon binnen 4 dagen het ziekenhuis verlaten.

  

Bron: Amphia.nl
Aesculaap

Darmkankercellen in de kiem te smoren

Het is mogelijk om stamcellen in de darm selectief uit te schakelen die door een genetische verandering dreigen uit te groeien tot kankercellen. De bevinding is van belang voor de ontwikkeling van medicijnen die ter preventie van darmkanker kunnen worden ingezet, maar dat zal zeker nog enkele jaren op zich laten wachten.

Tot deze bevinding komen onderzoekers van het AMC en van de Universiteit van Cambridge in een studie die woensdag 9 maart is gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Nature Communications. Uit het onderzoek van het Laboratorium voor Experimentele Oncologie en Radiobiologie en de collega’s van de universiteit van Cambridge blijkt dat de ontspoorde stamcellen na een mutatie afhankelijk worden van een molecuul dat verhindert dat de cellen zichzelf doden. Ze groeien dan ongeremd door.

Door dit molecuul te remmen, en zo de schakelaar uit te zetten in die stamcellen, wordt het ontstaan van darmkanker tegengegaan, zo blijkt uit het onderzoek. De gezonde stamcellen, noodzakelijk voor de aanmaak van nieuw darmweefsel, blijven daarbij ongemoeid. Deze cellen zijn niet afhankelijk van dat molecuul.

De onderzoekers willen nu kijken of dit mechanisme, een moleculaire schakelaar, te gebruiken is bij mensen met familiaire darmkanker. Die krijgen op jonge leeftijd veel poliepen in hun dikke darm, het voorstadium van darmkanker. Bijna al deze patiënten ontwikkelen voor hun veertigste darmkanker, tenzij de dikke darm in zijn geheel wordt verwijderd. Het idee is om te kijken of de remming van het eerder genoemde eiwit met een geneesmiddel, de ontwikkeling van darmkanker bij deze groep dwarsboomt. Het zal nog jaren duren voordat deze bevindingen geschikt zijn om gebruikt te worden in patiënten.

De onderzoekers zeggen dat deze methode alleen werkt in het verre voorstadium van darmkanker. ‘Heeft de ziekte eenmaal om zich heen gegrepen dan speelt het onderzochte mechanisme een ondergeschikte rol’, zeggen onderzoekers Maartje van der Heijden en haar begeleider Louis Vermeulen.

Bron: www.amc.nl 9 maart 2016

Aesculaap

Kennis over darmkanker dringt niet door

Nederlanders zijn zeer slecht op de hoogte van darmkanker. Dat vindt de Maag Lever Darm Stichting. ,,Zorgwekkend!”, oordeelt de MLDS. Zeven op de tien Nederlanders (70 procent) weet onvoldoende van deze meest voorkomende vorm van kanker die hier elk jaar 15.000 inwoners treft.

Dat onthutsende beeld komt naar voren in een enquête onder duizend ondervraagden, gehouden vanwege de dinsdag startende Internationale Darmkankermaand (maart).

Bloed

Een op de acht Nederlanders (12,5 procent) meldt in het onderzoek van de patiëntenorganisatie ,,helemaal niets” te weten van darmkanker, laat staan mogelijke voortekenen te kunnen herkennen. Iets meer dan de helft van de enquête-deelnemers (55 procent) heeft slechts een klein beetje parate kennis over deze aandoening.

Een van de belangrijkste alarmsignalen die kan wijzen op darmkanker is de aanwezigheid van bloed in de ontlasting. Ongeveer de helft van de ondervraagden weet ’bloed als symptoom dat het foute boel kan zijn’ spontaan te noemen. Alarmsignalen als ongemakken in de buik (40 procent) en een veranderende stoelgang (28 procent) worden minder vaak genoemd.

,,Wanneer darmkanker bij de patiënt vroeg wordt ontdekt, is het een van de best te behandelen vormen van kanker”, stelt woordvoerder Werner Tolsma van de Maag Lever Darm Stichting te Amersfoort. ,,Daarom ook is het belangrijk dan mensen zich bewust zijn van die alarmsignalen en risicofactoren.” Echter, dat ook erfelijkheid een risicofactor kan zijn weet slechts 6 procent van de ondervraagden.

Het tonen van een lijst met ’alarmsignalen’ door de onderzoekers deed de kennis-percentages bij de geënquêteerden toenemen: bijna 90 procent wist nu ’bloed in de ontlasting’ als symptoom van darmkanker te noemen. Ook een veranderend ontlastingspatroon (door iets meer dan 78% herkend), aanhoudende ongemakken in de buik (door 63% herkend) en onverklaarbaar gewichtsverlies (door 59% herkend) zijn veel voorkomende alarmsignalen die kunnen duiden op darmkanker.

Sinds 2014 wordt in Nederland elke twee jaar darmonderzoek aangeboden aan mensen tussen 55 en 75 jaar. Bij 2500 mensen is die eerste keer met behulp van een ontlasting-test darmkanker aangetoond.

 

Bron: Telegraaf 1 maart 2016
René Steenhorst

 

Aesculaap

Dikkedarmkanker toegenomen bij mensen onder 50 jaar

Medici waarschuwen voor de toename in het vakblad Cancer, berichten Amerikaanse media. Mensen onder de vijftig jaar worden nog nauwelijks op de kanker gescreend, waardoor de kanker pas in een later stadium wordt ontdekt.

Volgens het Amerikaans onderzoek, uitgevoerd door medici aan de Universiteit van Michigan, is een op de zeven dikkedarmkankerpatiënten onder de vijftig jaar. Het onderzoek roept dokters op om ook jongere patiënten die een hoger risico lopen te screenen op dikkedarmkanker. Risicofactoren zijn onder andere erfelijkheid, roken en een gebrek aan lichaamsbeweging.

Volgens de onderzoekers is de reden van de stijging onbekend. Hoewel de kanker bij de jongere groep pas in een later stadium wordt ontdekt is de kans om te genezen groter.

In Nederland is dikkedarmkanker de laatste jaren onder alle leeftijsgroepen flink toegenomen. Volgens cijfers van de Nederlandse Kankerregistratie waren er 6.000 gevallen in 2011, tegenover 9.000 gevallen in 2013.

Bron: Nu.nl