Publicatiedatum: 28 juli 2026
Wanneer is een operatie nodig bij Lynch? En hoeveel darm wordt er dan weggehaald? Chirurg Koen Peeters kreeg hier veel vragen over na zijn presentatie tijdens de patiëntendag in het LUMC.
Bij Lynch meestal geen preventieve operatie
“Bij Lynch opereren we eigenlijk nooit preventief,” vertelt Peeters. Patiënten blijven onder controle bij de MDL-arts. Pas als tijdens een darmonderzoek darmkanker wordt vastgesteld, komt de chirurg in beeld. Dan wordt samen besproken welke operatie nodig is en hoeveel darm er verwijderd moet worden.
Van standaardoperatie naar maatwerk
Vroeger werd bij jonge Lynch-patiënten met darmkanker vaak gekozen voor een totale colectomie. Daarbij wordt de hele dikke darm verwijderd en blijft alleen de endeldarm over. Tegenwoordig kijken artsen genuanceerder naar die keuze.
Het type Lynch-mutatie speelt daarbij een belangrijke rol. Bij MSH2- en MLH1-mutaties is het risico op een tweede darmkanker hoger dan bij MSH6 en PMS2. Daarom wordt bij MSH6 en PMS2 vaker gekozen voor een beperktere operatie, waarbij alleen het deel van de darm met de tumor wordt verwijderd.
Beperkt of uitgebreid opereren?
Een beperktere operatie duurt meestal korter, geeft minder kans op complicaties en zorgt er vaak voor dat de darmfunctie beter behouden blijft. Een totale colectomie kan juist beter passen als het risico op een tweede darmkanker groot is.
“Dat is steeds de afweging: hoe groot is het risico op nieuwe kanker en hoeveel invloed heeft de operatie op de kwaliteit van leven?”
Ook leeftijd en gezondheid spelen mee. Op jongere leeftijd geeft een grotere operatie vaak minder problemen dan op latere leeftijd.
Samen beslissen
Patiënten praten actief mee over de keuze. Sommige mensen willen het risico op een tweede darmkanker zo klein mogelijk maken. Anderen vinden de mogelijke gevolgen van een totale colectomie te ingrijpend.
“Dat gesprek voeren we uitgebreid in de spreekkamer. Samen bepalen we welke risico’s acceptabel zijn en waar iemand moeite mee heeft.”
Mogelijke complicaties
Zoals bij elke darmoperatie zijn er risico’s. Een belangrijke complicatie is naadlekkage. De darmverbinding groeit dan niet goed vast. Dit gebeurt bij ongeveer één op de twintig patiënten. Soms is dan opnieuw een operatie nodig of krijgt iemand tijdelijk of blijvend een stoma.
Nieuwe ontwikkelingen
Immuuntherapie is een veelbelovende ontwikkeling. Uit recente onderzoeken blijkt dat bij een groot deel van de patiënten die vooraf immuuntherapie krijgen, geen levende kankercellen meer worden teruggevonden op de plek van de tumor.
Ook wordt onderzocht of kleinere tumoren soms via een colonoscopie door de MDL-arts verwijderd kunnen worden. Verder onderzoek is nodig voordat dit veilig in de praktijk toegepast kan worden.
Chirurgie bij Polyposis
Bij Polyposis-syndromen ligt het anders dan bij Lynch. Daar wordt vaak wél preventief geopereerd, omdat de dikke darm soms helemaal vol zit met poliepen. De MDL-arts kan de darm dan niet meer goed controleren.
Bij FAP, Familiaire Adenomateuze Polyposis, worden meestal de dikke darm en endeldarm verwijderd. Daarna kan van de dunne darm een pouch worden gemaakt. Een stoma is ook mogelijk.
Bespreek jouw situatie met je arts
De keuze voor wel of geen operatie hangt af van veel factoren. Bespreek daarom altijd met je behandelend arts wat in jouw situatie passend is.
