Publicatiedatum: 2 juli 2026
Vrouwen met het Lynch-syndroom krijgen het advies om elk jaar op controle te gaan bij de gynaecoloog. Zo kan baarmoederkanker vroeg worden opgespoord. Vrouwen met Lynch hebben een verhoogd risico op baarmoederkanker (type MLH-1, MSH-2, MSH-6 en geringe kans PMS-2).Toch gaat niet iedereen naar deze controles. De ENDOMET-LYNCH studie onderzoekt waarom dat zo is én of een thuistest in de toekomst een minder belastend alternatief kan zijn.
We spreken hierover met Caroline van den Berg, gynaecoloog op de afdeling gynaecologische oncologie van het Erasmus MC en projectleider van de studie.
Waarom vrouwen niet altijd deelnemen
Uit eerder landelijk onderzoek blijkt dat 30% van de vrouwen met Lynch niet deelneemt aan controles voor baarmoederkanker. De reden daarvoor is nog niet goed bekend.
“Is het angst voor dat onderzoek? Is het gewoon een logistiek probleem om bij het ziekenhuis te komen? Of zeggen ze misschien: ‘Ik heb die mutatie wel maar ik accepteer dat risico en ik doe er verder niks mee?’ We weten het niet.”
Met vragenlijsten en gesprekken willen de onderzoekers beter begrijpen waar de drempels liggen. Ook vrouwen die nu geen controles meer hebben, kunnen hun ervaringen delen.
Onderzoek naar een thuistest
De huidige controle kan belastend zijn. Soms wordt een biopt genomen, waarbij met een dun slangetje weefsel uit de baarmoeder wordt gehaald. Veel vrouwen ervaren dat als pijnlijk en vervelend.
Daarom wordt ook een zelfafnametest onderzocht. Vrouwen nemen thuis met een borsteltje cellen af uit de vagina. Die cellen worden onderzocht op veranderingen in het DNA die kunnen wijzen op kanker of een voorstadium daarvan. De eerste resultaten zijn veelbelovend. In een eerdere kleine studie spoorde de test alle gevallen van baarmoederkanker op. Nu onderzoeken Caroline en haar collega’s of de test ook betrouwbaar is in de praktijk.
Deelname is belangrijk
Voor het onderzoek is deelname van vrouwen met Lynch hard nodig. Alleen dan kunnen onderzoekers beoordelen of de thuistest betrouwbaar is en beter begrijpen waarom sommige vrouwen niet naar de controles gaan.
Het onderzoek wordt uitgevoerd door zeven ziekenhuizen die gynaecologisch oncologische zorg leveren en de Stichting Opsporing Erfelijke Tumoren (StOET). Het project wordt gefinancierd door KWF. Als de thuistest goed blijkt te werken, kan dit in de toekomst zorgen voor minder belastende controles. Voor vrouwen die nu met Lynch leven, maar ook voor hun kinderen en andere Lynch-patiënten.
Meer weten of meedoen?
Het projectteam hoopt vanaf 1 juli 2026 te starten met de studie. Heb je interesse om mee te doen of wil je meer informatie? Stuur dan een e-mail naar c.vandenberg@erasmusmc.nl.
Bron: Lynch Polyposis Contactblad, jaargang 12
