Publicatiedatum: 25 februari 2026
Onderzoekers van het Radboudumc en het University Hospital Bonn hebben samen met collega’s uit Barcelona onderzocht of DNA-onderzoek van darmpoliepen van mensen met ademateuze polyposis en serrated polyposis. Het onderzoek heeft als doel om de vroege stadia van poliepvorming beter in beeld te brengen en de daarbij betrokken tumorvormende processen.
De resultaten van het onderzoek zijn gepubliceerd in het medische tijdschrift Gastroenterology.
Erfelijkheid bij darmkanker
Darmkanker komt vaak voor. Bij 5 tot 10 procent van de mensen speelt erfelijkheid een rol. Hoe jonger iemand is bij de diagnose, hoe groter de kans dat erfelijkheid meespeelt.
Mensen met veel darmpoliepen hebben een vorm van polyposis (veel darmpoliepen). Doordat er zoveel poliepen zijn, is de kans dat er in één of meer van deze poliepen darmkanker ontstaat groot. Er zijn verschillende polyposissyndromen bekend, allen met een andere verandering in het erfelijk materiaal. Via een DNA-test via het bloed krijgen. Dat gebeurt bijvoorbeeld bij:
- 10 of meer poliepen vóór het 60e jaar
- 20 of meer poliepen vóór het 70e jaar.
Bij ongeveer 1 op de 4 mensen wordt een erfelijke oorzaak gevonden. Bij de meeste mensen (75 procent) wordt geen oorzaak gevonden, terwijl er soms wel een sterke verdenking is.
Richarda de Voer, hoofdonderzoeker van het Radboudumc. vertelt: ‘Bijvoorbeeld omdat ze familieleden hebben met een groot aantal poliepen of waar darmkanker is vastgesteld. Bij deze groep patiënten hebben we nu uitgebreide genetische analyse op het DNA van de poliepen zélf uitgevoerd. We wilden weten of we daar meer informatie uit kunnen halen, bijvoorbeeld hoe een poliep is ontstaan.’
Onderzoek van de poliep zelf
In dit onderzoek keken artsen niet alleen naar het bloed, maar ook naar het DNA van de poliepen zelf. Zij onderzochten 333 poliepen van 180 mensen uit verschillende Europese landen. Bij een deel van hen vonden zij een verandering in het APC-gen. Deze verandering zat niet in alle cellen van het lichaam, maar alleen in de darm. Dit heet mozaïcisme.
Dit is belangrijk voor familieleden:
- broers en zussen hebben meestal geen extra risico
- kinderen kunnen wél een verhoogd risico hebben.
Met alleen een bloedtest wordt deze verandering vaak niet gevonden. Onderzoek van de poliep zelf kan dat wel laten zien.
Serrated poliepen
Bij een andere soort poliepen, de zogeheten serrated poliepen, vonden onderzoekers meestal een verandering in het BRAF-gen. Deze verandering is niet erfelijk. De poliepen lijken genetisch op een uitgroei van normaal darmweefsel. Het is nog niet zeker of deze poliepen altijd kunnen uitgroeien tot darmkanker. Dat wordt verder onderzocht.
Ruim zestig mensen van de onderzochte personen hadden zogeheten serrated poliepen die bij mensen met serrated polyposis voorkomt. Bij vrijwel al deze poliepen werd een niet-erfelijke mutatie in het BRAF-gen gevonden. De uitgebreide genetische analyse van deze poliepen liet zien dat deze poliepen genetisch lijken op een uitgroei van normaal darmweefsel. De onderzoekers vinden dat DNA-onderzoek van darmpoliepen een vaste stap moet worden in de zorg voor mensen met veel poliepen.
Dit onderzoek:
- geeft meer duidelijkheid over de oorzaak
- helpt om het risico voor familieleden beter te bepalen
- kan onnodige zorgen bij familie wegnemen.
Twijfel je of je extra onderzoek nodig hebt? Bespreek dit dan met je huisarts of specialist.
Lees meer over het onderzoek in Gastroenterology.
Bron: Radboudumc