Publicatiedatum: 24 januari 2025
Tijdens de lunch op onze landelijke contactdag begeleidde Monique Janssen een groep van ongeveer twintig jongvolwassenen. Het gesprek ging over leven met Lynch of Polyposis en de kans op kanker. De sfeer was intens en open. Er werd geluisterd, gedeeld en soms ook gezwegen.
Monique is psychosociaal therapeut met een eigen praktijk. Daarnaast is zij coördinator psychosociale ondersteuning bij het Toon Hermans Huis in Amersfoort. Daar begeleidt zij mensen die leven met en na kanker. Ze weet waar ze over praat, ook vanuit haar eigen ervaring. “Ik was 28 toen ik zelf ziek werd,” vertelt ze. “Dat draag je altijd met je mee.”
Een bijzondere levensfase
Jongvolwassenen zitten volgens Monique in een belangrijke fase van hun leven. Ze zijn bezig met wie ze zijn, wat ze willen en hoe hun toekomst eruitziet. “En dan komt er ineens een erfelijke aanleg voor kanker op je pad. Dat zet alles op zijn kop.” Ze vergelijkt het vaak met een achtbaan. “Soms gaat het rustig, soms ga je ineens heel hard. Je denkt misschien: nu heb ik een keuze gemaakt. Maar een tijd later moet je opnieuw kijken. Het stopt niet. Het blijft bewegen.” Veel jongeren vragen haar waar ze moeten beginnen. Monique houdt het antwoord bewust simpel.
“Begin klein. Sta even stil. Geef aandacht aan wat je voelt. Dat is al een grote stap.”
Emoties mogen er zijn
Een belangrijk thema in de workshop was het toelaten van emoties. “We willen moeilijke gevoelens vaak liever wegduwen,” legt Monique uit. “Angst, verdriet of boosheid voelen niet fijn. Maar je kunt alleen verwerken wat je durft te voelen.”
Ook dit herkent ze uit haar eigen leven. “Bij mij thuis werd vroeger niet gehuild. Ik heb moeten leren voelen. Dat kost tijd en moeite. Het is echt werk.” Veel jongvolwassenen herkennen dit. Ze willen wel voelen, maar weten niet hoe. Volgens Monique begint het met mild zijn voor jezelf. “Je hoeft het niet meteen goed te doen. Het gaat stap voor stap.”
Je veilig voelen
Om emoties toe te laten, is veiligheid heel belangrijk. “Je kunt pas echt voelen als je je veilig genoeg voelt,” zegt Monique. “Veiligheid en liefde zijn de basis.”
Die veiligheid kan op verschillende plekken gevonden worden. Bij een hulpverlener, maar ook bij een vriend, familielid of partner. Soms is het al genoeg om samen te zitten. “En dat iemand zegt: ‘Vertel maar.’ Zonder oordeel. Zonder oplossingen.”
Leven met een hoofdletter L
De tweede boodschap die Monique meegaf, gaat over het leven zelf. Niet alleen overleven, maar echt leven. “Blijf ontdekken wat jou helpt,” zegt ze. “Wat voor de één werkt, hoeft voor de ander niet te werken.” Ze geeft daarom geen vaste adviezen. Dingen als wandelen, bewegen, yoga of meditatie kunnen helpen, maar zijn geen oplossing voor iedereen. “Ga op zoek naar wat jouw hart opent.”
Voor Monique zelf zijn dat kunst, de zee en Afrikaanse muziek. “Daar word ik rustig van. Dat heb ik niet meteen geweten. Dat heb ik ontdekt. Het is een zoektocht, en dat mag.”
Verlies dat met je meereist
Leven met Lynch of Polyposis raakt veel onderdelen van het leven. “Relaties, werk, geld, kinderwens, daten,” noemt Monique. “Het komt vaak allemaal tegelijk.” Ze gebruikt hiervoor de term levend verlies. “Dat betekent dat je rouwt om dingen die er misschien nooit zullen zijn. Geen kinderen kunnen krijgen is verlies. Maar ook niet kunnen werken zoals je wilt, of nooit opa of oma worden.”
Dat verlies verdwijnt niet. “Het reist met je mee door je leven. Soms is het op de achtergrond, soms komt het weer naar voren.”
Je hoeft het niet alleen te doen
Wat Monique jongvolwassenen vooral wil meegeven, is het belang van verbinding. “We zijn mensen. We hebben elkaar nodig.” Contact met lotgenoten kan veel betekenen. Het gevoel dat je niet de enige bent, kan steun geven. “Zoek de steun die bij jou past,” zegt Monique. “Je hoeft het niet alleen te doen.”
Ze sluit af met een geruststellende boodschap: “Je hoeft niet alles meteen te weten. Het is een proces. Een zoektocht. En dat is helemaal oké.”
Bron: Contactblad december 2025 Lynch Polyposis